Skip to main content

Margret Wibmer

Margret Wibmer

Sinds 1998 spelen het menselijk lichaam en de ervaring - zowel fysiek, emotioneel als sociaal - een centrale rol binnen de artistieke praktijk van hedendaags kunstenaar Margret Wibmer (°1959). Aan de hand van verschillende media zoals performance, video, fotografie en textiel, onderzoekt Wibmer de positie van het menselijk lichaam ten opzichte van de steeds veranderende (digitale) omgeving.

Gedreven door een zoektocht naar poëzie en verwondering, regisseerde Margret Wibmer de voorbije twee decennia verschillende interactieve performances zoals Relay (2018-heden), Time Out (2015-16), The Holding (2006) en Off The Wall (1999-2000). Het gaat om gesamtkunstwerken van poëzie, beweging, architectuur, beeldhouwkunst en soundscapes, die balanceren op de grens tussen tastbare materialiteit en digitale (im)materialiteit. De performances lossen een louter visuele waarneming op in een totaal zintuiglijk bewustzijn van het lichaam.

Een integraal onderdeel van de performances is de relatie tussen performers en ‘relationele objecten’, een knipoog naar de objetos relacionais van de Braziliaanse kunstenares Lygia Clark (1920-1988). Waar Clark met stenen, schelpen, plastic zakken, spiegels en handschoenen werkt, hanteert Wibmer zelfontworpen en handgemaakte - aan kleding refererende - gewaden. Waarom? Om verbindingen te creëren, de zintuigen op scherp te stellen en het bewustzijn van de (eindige) lichamelijkheid te verhogen.

Lygia Clark en Hélio Oiticica, Diálogo de mãos (Dialogue of hands), 1966. Courtesy The World of Lygia Clark Cultural Association, Rio de Janeiro


PERFORMANCES BELICHT

·        RELAY (2018-HEDEN) 

     Relay is gerealiseerd in verschillende media: als video, als geprinte video stills en als gelijknamig kunstenaarsboek. Relay is ontstaan in navolging van Infinite Play (2017), dat eveneens is gerealiseerd als video en als video stills. Zowel Relay als Infinite Play  belichten de relatie tussen het menselijk lichaam en een merkwaardig, duurzaam relationeel object gemaakt van calico, een katoenen stof uit India die door zijn hardheid en gewicht verschillende sculpturale vormen kan aannemen. Het object heeft verschillende ronde, gezoomde openingen. Performers zijn in de mogelijkheid om er hun armen, benen en hoofd doorheen te steken. Aan de zijkanten bevinden zich touwtjes waaraan performers kunnen trekken om volume te creëren.

Margret Wibmer, Infinite Play, 2017, performance, video still

Margret Wibmer, Infinite Play, 2017, performance, video still

Margret Wibmer, Infinite Play, 2017, performance, video still

     ‘Dit is een waardevol, handgemaakt object. Stel je voor dat het een goede vriend van je is.’ Deze vrij te interpreteren zinnen nodigen performers uit om verbindingen met het stuk textiel, de ruimte en met andere performers te maken. Niet zozeer het eindresultaat is van belang, maar wel het intuïtieve proces zelf, het lichaam in beweging. De performance maakt van het object een verlengstuk van het lichaam. Het onthult - in normale omstandigheden vaak onzichtbare - behoeften, capaciteiten en obstakels van de performers. Het geeft inzicht in verschillende persoonlijkheden en mogelijk ook in culturele achtergronden.

Margret Wibmer, Infinite Play, 2017, performance, video still

Relay baseert zich op Merleau-Ponty’s* concept van het menselijk lichaam als een chiasme van een subjectieve ervaring en een objectief bestaan. In de performances vindt er een conversatie plaats tussen menselijke lichamen en relationele objecten op basis van gelijkwaardigheid, met respect voor de persoonlijke expressie van het lichaam en het relationele object.

Relay is het resultaat van een samenwerking met tien performers, een multi-culturele, intergenerationele groep mensen die wonen en werken in New York. Wibmer raakte met hen bevriend tijdens haar verblijf in The Big Apple. Van 1982 tot 1989 maakte ze deel uit van de Metropolitan Exchange (MEx), een gigantische (45.000 m2) symbiotische werkomgeving voor o.a. kunstenaars, biotechnologen, architecten en modeontwerpers, in 33 Flatbush Avenue, downtown Brooklyn, opgericht door wijlen Al Attara. 

Margret Wibmer, Relay, 2020, performance (Relay is gerealiseerd in verschillende media: als video, als geprinte video stills en als gelijknamig kunstenaarsboek)

De video Relay is een onderzoek naar de mogelijkheden om de fysieke en emotionele ervaring van de performance via digitaal beeld te re-activeren, om de materialiteit opnieuw voelbaar te maken, om inzicht te geven in de bewegingen van de performers.

·        TIME OUT (2015-16) 

Time Out biedt een tegengewicht voor de prestatiegerichte, vluchtige 24/7-cultuur door stil te worden en de aandacht te richten op de waarnemingen van het menselijke lichaam ten opzichte van de omgeving. Het publiek is vrij om een lange, zwarte mantel met een overgrote kap te dragen. De inperking van het zicht en gehoor draagt bij tot vervreemding, isolatie en een verhoging van het lichaamsbewustzijn. De mantel biedt tegelijk ook bescherming, het creëert verbindingen tussen de performers en de ruimteProjectassistenten geven vrijblijvende instructies, zoals een uitnodiging om op de vloer te gaan liggen. De aanwijzingen leiden tot een samenspel van liggende en langzaam bewegende lichamen, een ontmoeting tussen horizontale en verticale lichamen, tussen rust en activiteit. De performance is een reflectie op het menselijk bestaan, op begrippen als leven en dood, en op verschillende ervaringen van tijd en ruimte.


Uitvoeringen tot op heden:
  • 2016 - Palais de Tokyo in Parijs, een uitzonderlijke 3-daagse uitvoering tijdens het festival Do Disturb, duizenden deelnemers; 
  • 2015 - de Oude Kerk in Amsterdam, bijna 3000 deelnemers die op de historisch betekenisvolle grafstenen konden gaan liggen, inclusief live uitvoering van het muziekstuk As Slow as Possible van John Cage; 
  • 2015 - RMIT Design Hub in Melbourne, Australië, tijdens de vernissage en de finissage van de tentoonstelling Fashion & Performance: Materiality, Meaning, Media
  • 2015 - Nakamura Memorial Museum in Kanazawa, Japan

Margret Wibmer, Time Out, 2015, participatieve performance, Oude Kerk, Amsterdam, repetitie voor Museumnacht 2015

Margret Wibmer, Time Out, 2015, participatieve performance, Oude Kerk, Amsterdam


·        THE HOLDING (2006) 

   The Holding (letterlijk: een wachtkamer van een ziekenhuis waar een patiënt wacht op een operatie) reflecteert over de impact van de aanslagen van 11 september 2001 op de privacy. Het publiek wordt uitgenodigd om donkere, kimono-achtige mantels en vreemde hoofdbedekkingen te dragen. De kleding wordt dichtgebonden door obi’s (sjerps) die lijken op patronengordels en bestaan uit slim textiel. Hierdoor kunnen de gewaden en hoofdbedekkingen - zonder dat de drager zich hiervan bewust is - verschillende vormen (her)aannemen. Het creëert subtiele verwijzingen naar andere kledingstukken zoals monnikspijen of ninja kostuums. The Holding vindt plaats in een tegelijk meditatieve en bedreigende ruimte. Alle oppervlakten, van de vloer tot het plafond, zijn bedekt met een zandkleurig tapijt, waardoor het publiek zich in een oneindige woestijn lijkt te bevinden. Deze ambigue geladen sfeer, tussen feit en fictie, wordt ook aangewakkerd door uiteenlopende afwisselend rustgevende en macabere geluidsfragmenten, naast stemmen van publieke figuren die instructies geven - van uitnodigingen tot sereniteit tot grimmige aanwijzingen. De snelheid van de bewegingen van het publiek beïnvloeden de toonhoogten van de geluiden. The Holding onderzoekt zodoende hoe bepaalde conventiesystemen het gedrag van het publiek manipuleren.


Margret Wibmer, The Holding, 2006, interactieve installatie, Kunstpavillon Innsbruck, onderdeel tentoonstelling Entering a strange field, curator: Ingeborg Erhart

·        OFF THE WALL (1999-2000) 

   In een volledig verduisterde ruimte zijn twee muurvullende digitale projecties opgesteld. Beide projecties tonen het lichaam van Margret Wibmer. Of beter: ze tonen het lichaam van Margret Wibmer niet. Het lichaam van de kunstenares is immers verscholen achter een androgyn pak van industrieel rubber dat het lichaam van Wibmer muteert tot een sculptuur. Het toont de ambigue status van het menselijk lichaam als subject en object.* De projecties lijken in eerste instantie op stilstaande, fotografische beelden. Wanneer bezoekers de ruimte betreden, activeren hun bewegingen de geluiden en de beelden die transformeren tot bewegende, digitale driedimensionale objecten.


Margret Wibmer, Off The Wall, 1998, performance 


Margret Wibmer baseert zich in haar artistieke praktijk op enkele concepten van Merleau-Ponty, zoals zijn idee van het menselijk lichaam als een chiasme (kruising) van een subjectieve ervaring en een objectief bestaan. De term die Merleau-Ponty voor dit specifieke concept gebruikt is chair (vlees). De filosoof concentreert zich hierbij op een fenomeen waarbij een hand een andere hand aanraakt, daarbij twee dimensies van la chair onthullend, namelijk de ervaring van een hand die aanraakt en een andere hand die aangeraakt wordt, en vice versa. Deze omkeerbaarheid is volgens Merleau-Ponty de essentie van chair. Het toont de ambigue status van het menselijk lichaam als subject en object.

Comments

Popular posts from this blog

Panamarenko

35 YEARS PANAMARENKO & DEWEER GALLERY - A BRILLIANT STORY SINCE 1983 Als Panamarenko niet bestond, ze moesten hem uitvinden. De zelfverklaarde fantast behoeft geen introductie. Van het einde van de jaren ’60 tot zijn pensioen in 2005 bricoleerde hij een kinderlijke droomwereld - van zelfgebouwde duikboten, vliegende schotels en zeppelins tot auto’s en kipachtige vogels. Zijn verwondering was de perfecte voedingsbodem voor zijn poëtische creaties, steeds balancerend tussen techniek en esthetiek, en nu op weg naar de eeuwige jeugd! Deweer Gallery bezit een schatkamer aan Panamarenko’s, en dat is bezwaarlijk overdreven. Tussen het begin van de jaren ’80 en 2005 verzamelde de familie Deweer een indrukwekkende hoeveelheid topstukken als V1 Barada Jet (1991), IJsvogel (2003) en Donnariet (2003). Naast unieke objecten zijn er ook heel wat tekeningen, modellen, fotografische prints, multiples en grafiek van de kunstenaar. Deweer Gallery is de enige galerie in België die zoveel werk van Pana…

Yves Velter

Brief aan Yves Velter, geschreven naar aanleiding van de vernissage van de tentoonstelling Soul Contractions in de Paardenstallen in Kortrijk. 27.04.2019.

Beste Yves,
Relatief recent nodigde je me uit om een bezoek te brengen aan je atelier in de Romestraat in Oostende. We zijn geen intimi, ons contact bleef vooralsnog beperkt tot een beleefdheidsgroet op een vernissage. Je werk had ik wel al gezien. Zoals het monumentale tableau ‘Gaze of Hesitation’ dat dit najaar nog te zien was in de Mesdag Collectie in Den Haag. Dertien mensen in een zwart kostuum zijn er rond een reusachtige tafel iets aan het doen, wat nog het meest lijkt op vergaderen. Het tafelblad viel me meteen op. Je verbeeldt er immers een wateroppervlak dat me deed denken aan een diepe, onvoorspelbare oceaan. Het gesprek tussen de verschillende personages leek me afstandelijk. Dat meende ik af te leiden uit de strakke vormen, het grijsblauwe coloriet, maar misschien nog in de eerste plaats uit de gezichten. Daar waar ik oge…

David Denil

Met het boek LET US NOT FALL ASLEEP WHILE WALKING toont David Denil zich naast een clever beeldenmaker, een erudiet verteller en een voortreffelijk onderzoeker en analyticus. In deze lijvige pil brengt hij op een uiterst eigenzinnige, compromisloze manier stukken uit de turbulente geschiedenis van Oekraïne in kaart, meer specifiek de burgerrevolutie op het Onafhankelijkheidsplein in Kiev - Maidan. Op 21 november 2013 vond daar de eerste van een golf demonstraties plaats tegen de corruptie en de rechtsonzekerheid. Een deel van de bevolking wilde het lot van Oekraïne aan de Europese Unie verbinden in plaats van aan Rusland.
LET US NOT FALL ASLEEP WHILE WALKING - een adaptatie van de frase ‘don’t let me walk around asleep’ uit het gedicht Days are Passing, Nights are Passingvan Taras Shevchenko - is een dynamisch en doorwrocht boek. Denil belicht er verschillende facetten van het conflict via found footage en eigen geënsceneerde fotografische opnames zwevend tussen droom en realiteit en o…

delighted despondence

Buscábamos una diligencia a todo trance con mulas viciadas, dispuestas a rodar por los edificios, a romper los arreos y a matar al mayoral Darío de Regoyos
Loss and mourning, melancholy and dark beauty. These are the ingredients of La España Negra [Black Spain], a book that can be described as an alternative guide to wander through northern and central Spain, from the Cantabrian coast and the Basque Country to Madrid. This little jewel, published in 1898, is a child born out of a journey made in 1888 by two intimate friends, namely Belgian symbolist poet Émile Verhaeren and Spanish painter, and co-writer, Darío de Regoyos. It is a rare artistic dialogue between Spain and Flanders during the fin de siècle. Both having lost a parent - Verhaeren his father and Regoyos his mother - they started their travels as a way to mourn, to process their pain and create new memories and works that welled up from the depths of their soul.



Verhaeren and Regoyos searched for remote villages far from the b…

AMBERES - ROBERTO BOLAÑO - ANTWERP

Displaying a raw energy that he would later develop to establish himself as one of the most original writers of his generation, Roberto Bolaño’s early experimental novella Amberes (English: Antwerp) is a source of inspiration for a homonymous group exhibition at M HKA in Antwerp. Sofie Crabbé had a conversation with senior curator Nav Haq about the creativity, power and relevance of Bolaño’s writing and how it resonates in both contemporary and historical art.

Sofie Crabbé: Why did you choose Amberes as a source of inspiration for an exhibition?
Nav Haq: When I moved to Antwerp several years ago, a friend gave me a copy of this novella. I liked the fact that the prose’s actual relation to Antwerp remains elusive. The book is not about Antwerp. It would be really uninteresting to make a straight ‘Antwerp’ show. This exhibition is a way to do something more ambiguous. I am interested in the blurring between places in Amberes. Some places are like alter-egos for other places. Most of the s…

Lina Bo Bardi

Brazilië's best bewaarde geheim
Lina Bo Bardi (1914-1992), Italiaans-Braziliaans multitalent, zou ‘Brazilië’s best bewaarde geheim’ zijn. Een halve eeuw was ze een centrale figuur binnen de cultuur van Brazilië. Haar bijdrage aan disciplines als architectuur en vormgeving is aanzienlijk. In het Design Museum van Gent kan je momenteel naar een klein fragment van haar oeuvre gaan kijken. Verschillende modernistische meubels staan er uitgestald, hoofdzakelijk ontworpen tussen 1948 en 1951 en geproduceerd in de Estúdio Palma, de praktijk die ze samen met de Italiaanse architect Giancarlo Palanti had opgericht. Lina Bo Bardi is echter zoveel meer. We doken in de diverse facetten van haar invloedrijke, complexe oeuvre en troffen er visie, innovatie en onverstoorde moed, wars van het narratief waarin ze opereerde, dat een mannelijke superioriteit dicteerde. ‘Ik ben een architect. Ik kan niet doorheen muren gaan. Ik ben geen heks. Het enige dat ik met muren kan doen is ze afbreken.’
Het is …

Les Monseigneurs

Gent - LUCA School of Arts 
Les Monseigneurs  Victor Verhelst - MA Grafisch Ontwerp Thomas Renwart - MA Textielontwerp
Fantasiewezens, poëtische zinnen en (on)herkbenbare, botanische vormen: wie in het atelier van het kunstenaarsduo Les Monseigneurs ronddwaalt, struint door een schier oneindig vat vol inspiratie. Het is de humus, de ‘grafische tuin’ die de twee zelfverklaarde ‘tuinmannen’ vertalen naar extravagant gekleurde ontwerpen voor (wand)tapijten. ‘Dit is slechts het begin van ons levensproject, notre jardin ne perira jamais.’ Les Monseigneurs bestaat uit grafisch ontwerper Victor Verhelst (1997) en textielontwerper Thomas Renwart (1995). Vanuit een gedeeld engagement sloegen ze in september 2018 de handen in elkaar: het begin van een continue kruisbestuiving die hen geen windeieren legde. De oogst van het eerste jaar bestaat uit diverse (wand)tapijten die dualismen zoals kunst versus design of klassiek versus eigentijds ondermijnen. Het zijn stuk voor stuk unieke stukken die functi…

Arian Christiaens

HOME

Terwijl de ontmoeting met het nieuwe coronavirus wereldwijd bij de meest kwetsbaren - fysiek, mentaal en/of economisch - een gitzwart spoor nalaat, ontwaren we ook positieve geluiden. De herwonnen tijd, ontstaan door de lockdown light, blijkt een ideale voedingsbodem voor creatieve experimenten. De Gentse fotografe Arian Christiaens bijvoorbeeld maakt iedere dag een familieportret van haar 4-koppige gezin.Een jaar geleden kwam je voor het eerst naar buiten met Xenia, een portret van je zus die vroeger je broer was. Xenia is gebaseerd op archieffoto’s en nieuw beeldmateriaal, en bestrijkt een tijdsspanne van zeventien jaar. De aangrijpende beelden van het fysieke en psychologische veranderingsproces staan sindsdien op m’n netvlies gebrand. Was dit je afstudeerproject?
Arian Christiaens: Nee, ik behaalde reeds in 2004 een master fotografie aan het KASK. Sindsdien werk ik als docent en ben ik zelfstandig fotograaf in bijberoep. De noodzaak om tijd en ruimte te maken voor eigen artisti…

Marc De Blieck

Hoe verhoudt fotografie zich vandaag tot begrippen als uniciteit, autoriteit en auteurschap? Deze brede vraagstelling en de mogelijke antwoorden zitten diep verankerd in het DNA van SOFAM, een non-profit coöperatieve vennootschap die auteursrechten van visuele kunstenaars in België behartigt. Sinds mei 2018 organiseert SOFAM tweemaal per jaar een tentoonstelling in het Europees Huis van de Auteurs (EHA) waar het is gevestigd. De uitgepuurde expo SAVE AS IMAGE van fotograaf en beeldend kunstenaar Marc De Blieck die plaatsvindt in de coworking ruimten en het café van EHA zet deze vraagstelling extra in de verf.
Een buste van Nefertiti op een sokkel. Een vitrine met optische meetapparatuur. Keramische dan wel geschilderde bloemen. Een woud. Marc De Blieck beperkt zich tot het in beeld brengen van herkenbare objecten van cultureel belang die we aantreffen in musea, naast Unesco-werelderfgoed. Het gaat om onderwerpen die reeds door anderen zijn geselecteerd o.a. omwille van hun universele w…

Titus Simoens

Titus Simoens heeft zijn eigen stem gevonden. In zijn vierde boek 11:00 am krijgen intimiteit en menselijke emotie opnieuw de hoofdrol. Ditmaal in de vorm van Alfons, een 81-jarige man die zijn dagen lijkt te slijten in banale monotonie en grijze mistroostigheid. Of is dit slechts schijn?


Wie het werk van Titus Simoens een beetje volgt, weet dat hij niet terugdeinst om zijn vertrouwde terrein te verlaten. Zijn debuut Blue, See - Mount Song - Los Domadores (2015) leunde nog sterk aan bij de documentaire fotografie. Remember de beelden van weerloze momenten en strijdbare kameraadschappen van aandoenlijk kleine jongens die school liepen op de uiterst gedisciplineerde Oostendse zeevaartschool IBIS.