Skip to main content

Thao Nguyen Phan

Gevoelens leiden naar de waarheid
Een gesprek tussen Thao Nguyen Phan en Sofie Crabbé

Het bitterzoete, audiovisuele universum van Thao Nguyen Phan (°1987, Vietnam) is alomtegenwoordig. In november vorig jaar zag ik haar recentste film Becoming Alluvium nog in de Fundació Joan Miró in Barcelona. Zojuist betoverde ze me met haar grootste solotentoonstelling ooit. De eer is aan WIELS, die momenteel ook Wolfgang Tillmans op de affiche heeft staan. Nguyen Phan hoeft geenszins in de schaduw van de wereldberoemde Duitse fotograaf te staan. Op het vliegtuig van Barcelona naar Brussel, had ik destijds een interview met haar, waar ik recent in Brussel een vervolg aan breide. Een verslag.

Thao Nguyen Phan, The execution, 2019, Watercolour on silk, 60 x 80cm

In België krijgen we Monsoon Melody te zien, een trilogie van de films Tropical Siesta (2017), Mute Grain (2019) en Becoming Alluvium (2019), in combinatie met tekeningen. In je werk combineer je vaak beide media. Je bent opgeleid als schilder. Kan je ons vertellen hoe je in contact kwam met het medium videokunst?

TNP: In 2006, tijdens mijn studententijd in Vietnam, zag ik voor het eerst de video Walking in an Exaggerated Manner Around the Perimeter of a Square van Bruce Nauman. Ik was enorm geïntrigeerd, er bleken namelijk ook andere mogelijkheden te bestaan om kunst te maken. Dit werk was een openbaring voor mij. Mijn vorming in Vietnam was heel academisch. De focus lag op esthetiek. Iedere dag tekenden/schilderden we naar model. We leerden werken met traditionele materialen - zoals zijde, lak, eierschaal, bladzilver - en de overgeleverde technieken. Video- en installatiekunst kwam er niet aan bod. Van 2011 tot 2014, tijdens mijn MFA in Chicago, verdiepte ik me verder in de schilderkunst. Dankzij een cursus videoinstallatie ontdekte ik het werk van onafhankelijke filmregisseurs en videokunstenaars. Ik raakte geïntrigeerd door het werk en de persoonlijkheid van Joan Jonas, die sinds 2016 mijn mentor is. (In 2016-2017 was Phan een Rolex Protégée, waardoor de internationaal gerenommeerde performance en videokunstenares Joan Jonas haar mentor werd, sc) Daarnaast vond ik inspiratie in het werk van de Thaise filmregisseur Apichatpong Weerasethakul. Zijn praktijk als visueel kunstenaar wekte mijn belangstelling. Van zijn sculpturen en fotografie tot zijn kortfilms, maar ook zijn denken over cinema en zijn geloof in het bewegende beeld als een ‘cascade van reïncarnaties’. Apichatpong had ook een grote interesse voor de Mekong rivier. Hij wekte mijn fascinatie voor storytelling.

Thao Nguyen Phan and Joan Jonas bij de vernissage van ‘Poetic Amnesia’, Courtesy of Rolex

Thao Nguyen Phan, Monsoon Melody, Installation View, WIELS, 2020, Picture Philippe De Gobert

Thao Nguyen Phan, Perpetual Brightness, olie op zijde

Thao Nguyen Phan, Monsoon Melody, Installation Views, WIELS, 2020, Picture Philippe De Gobert

Apichatpong en jij hebben beide ook een diepe interesse in het leven op het platteland.

TNP: Ik ben nochtans afkomstig van de stad (Ho Chi Minhstad, sc). (lacht) Mijn fascinatie voor het platteland ontstond tijdens mijn kunstopleiding in Vietnam. Elk jaar waren we verplicht om een/twee maanden op excursie naar het platteland te gaan. We observeerden er het leven van de plaatselijke bevolking en maakten er schetsen/schilderijen. Die blik van een outsider is nog steeds aanwezig in mijn werk.

Net zoals Joan Jonas ben je een veellezer. Je hebt o.a. het volledige oeuvre van heel wat klassieke Russische, Chinese en Vietnamese auteurs tot je genomen. Van waar komt je fascinatie voor literatuur en wat was de invloed van Joan Jonas op jou?

TNP: In de omgeving waar ik opgroeide in de jaren negentig, vroege jaren 2000, waren er geen musea, laat staan hedendaagse kunstvormen. Het lezen van fictie is mijn manier om verhalen tot me te nemen. Op de kunstschool in Vietnam kon ik mijn interesse in fictie nog niet verwerken in m’n werk. Tijdens mijn MFA in Chicago en mijn ontmoeting met Joan in 2016 kwam hier verandering in. Ze is zo’n bijzondere, sterke vrouw! Reeds vroeg in haar carrière werkte ze met performances en videoinstallaties. Ik volg haar overal. Ze maakt inderdaad ook talrijke referenties naar literatuur. Ze werkt eveneens veel met kinderen en integreert dromen* in haar werk. Joan is zo’n grote inspiratie, dit is zichtbaar in m’n werk. (lacht) (*Op het vlak van dromen is een andere inspiratiebron van Phan de film Bao giờ cho đến tháng mười (When the Tenth Month Comes, 1984) van Đặng Nhật Minh. In een droom ontmoet een vrouw er op een markt haar man die naar de oorlog is gestuurd en van wie ze sindsdien niets meer heeft vernomen. Hierdoor kan de man vervolgens reïncarneren naar een volgend leven. In de tentoonstelling in WIELS zijn er parallellen waarneembaar met o.a. de film Mute Grain en het geschilderde verhaal Dream of March and August, sc)

Thao Nguyen Phan, Mute Grain, 2019, Three-channel video projection, colour, sound, still

Thao Nguyen Phan, Mute Grain, 2019, Three-channel video projection, colour, sound, still

Thao Nguyen Phan, Mute Grain, 2019, Three-channel video projection, colour, sound, still

Thao Nuygen Phan, Dream of March and August, 2018-2019, Watercolour on silk, installation view

Je werk leest als een visueel essay. Net als Joan Jonas is je werk doordrongen van een narratieve poëzie. Je spreekt zelf over je werk als bewegende verhalen.

TNP: Ik ben heel geïnteresseerd in fictie als vorm. De trilogie Monsoon Melody bijvoorbeeld speelt zich af op het Vietnamese platteland. Elk onderdeel heeft een specifiek onderwerp. Ik ga er dieper in op verhalen over historische amnesie, gemanipuleerde geschiedschrijving, tragedie van oorlog, hongersnood, voedsel(on)zekerheid, milieuproblemen, kolonisering, de representatie en de talen van Vietnam. Via mijn werk onderzoek ik hoe we waarheid kunnen verstaan. Ik vertrouw erop dat gevoelens naar de waarheid leiden.


Thao Nguyen Phan, Mute Grain, 2019, Three-channel video projection, colour, sound, still

Thao Nguyen Phan, Mute Grain, 2019, Three-channel video projection, colour, sound, still

Thao Nguyen Phan, Monsoon Melody, Installation View, WIELS, 2020, Picture Philippe De Gobert

Na het winnen van de Han Nefkens Foundation (HNF) - Loop Barcelona Video Art Production Award 2018, ontving je een budget voor de productie van een nieuw werk. Becoming Alluvium is het resultaat. De HNF zorgt ervoor dat je werk in verschillende kunstencentra over de hele wereld te zien is. Van Fundació Joan Miró in Barcelona, WIELS in Brussel, tot Chisenhale Gallery in Londen (26 juni - 30 augustus). Net als je voorgaande werken is Becoming Alluvium het gevolg van je research in storytelling en archiefmateriaal, wat resulteert in tekeningen, muziek en video. Hoe kwam dit werk tot stand?

TNP: Sinds 2012 speel ik met het idee om een film te maken over de Mekong, een magische rivier die belangrijk is op het vlak van cultuur, religie en economie. Sinds het begin van de 21ste eeuw werden er dammen aangelegd - eerst in China en later ook in de andere landen waardoor de Mekong rivier meandert, namelijk China, Laos, Cambodja, Vietnam, Birma en Thailand. Dit heeft de levens van miljoenen mensen in Zuidoost-Azië ontwricht. De film speelt zich af in de Mekongdelta in het zuidelijke deel van Vietnam. Elk jaar produceert de rivier alluvium (phù sa in het Vietnamees), een vruchtbare afzetting dat het zuiden van Vietnam karakteriseert en dat tijdens de moesson dankzij natuurlijke stromingen het land vruchtbaar maakt, wat nodig is voor het cultiveren van rijst. Door de constructie van dammen is dit proces verstoord en verdwijnt alluvium. In 2018 brak er bovendien een dam in Laos. Vele mensen verloren hierbij het leven. Ik gebruik deze gebeurtenis in een fictief verhaal. Omdat het werk zo’n zwaar thema aansnijdt, wilde ik ook een tegengewicht bieden door de vorm waarmee ik het verhaal vertel, namelijk door de schoonheid van tradities, sprookjes en folklore die ik op m’n weg tegenkom in de video te verwerken. Becoming Alluvium deelde ik op in kleine hoofdstukken, die telkens over een reïncarnatie gaan. Op het einde wordt er een Cambodjaans volksverhaal verteld over een prinses die tevergeefs de wens koestert om een juweel van de ochtenddauw te hebben. Ik herschreef de vertelling en open de dialoog aan de hand van geanimeerde/beschilderde tekeningen/gravures van de Mekong expeditie, gemaakt door een Franse ontekkingsreizer Louis Delaporte. Van 1866 tot 1868 stuurde de Franse regering onderzoekers naar de Mekong om de rivier te verkennen. Er was toen nog lang geen sprake van dammen. Er vond wel reeds rijstteelt plaats. De ontdekkingsreizigers trokken van Saigon (de voormalige naam van Ho Chi Minhstad, sc) stroomopwaarts via Laos en Birma. Door de hevige stroming bereikten ze echter nooit hun eindbestemming, namelijk de bron van de Mekong in Tibet. Na mijn excursie naar het zuiden van Vietnam, voel ik intuïtief de behoefte om mijn onderzoek uit te breiden naar andere landen waar de Mekong doorheen stroomt.

Thao Nguyen Phan, Becoming Alluvium, 2019, Single channel video installation, Colour, Sound, still

Thao Nguyen Phan, Becoming Alluvium, 2019, Single channel video installation, Colour, Sound, still

Thao Nguyen Phan, Becoming Alluvium, 2019, Single channel video installation, Colour, Sound, still, 16'25''

Thao Nguyen Phan, Becoming Alluvium, 2019, Single channel video installation, Colour, Sound, still

Thao Nguyen Phan, Becoming Alluvium, 2019, Single channel video installation, Colour, Sound, still

Vele figuren in je tekeningen/films ontstaan in je verbeelding. Ze zijn vaak poëtisch, maar soms is er ook een suggestie van geweld zoals de onthoofde goudsmeden in Becoming Alluvium.

Deze figuren vonden intuïtief hun weg in het werk, wellicht als een direct en fysiek antwoord op de onthoofde Khmer- en Hindoebeelden die ik zag in Musée Guimet in Parijs. Vele beelden waren afkomstig uit Cambodja, sommige uit Birma of Vietnam. Deze confrontatie gaf me een vreemd, onbeschrijfelijk gevoel. In Zuidoost-Azië vonden er vele onthoofdingen plaats, denken we maar aan de conflictueuze geschiedenis. Tot op de dag van vandaag worden er boeddhabeelden in tempels onthoofd. Tijdens mijn bezoek aan Musée Guimet bewonderde ik de kwaliteit, schoonheid en filosofie van deze artistieke creaties, maar tegelijkertijd worstelde ik met het feit dat dit culturele erfgoed zich in een collectie in Parijs moet bevinden om het te beschermen tegen (verdere) vernieling.

Kan je ons meer vertellen over je bezorgdheid die we gereflecteerd zien in Becoming Alluvium?

TNP: Als kind kreeg ik via (geschiedenis)boeken een foutief beeld voorgeschoteld. De auteurs koppelden industriële revolutie en pollutie aan Europese landen, terwijl ze Vietnam beschreven met beelden van prachtige bossen. Toen ik voor het eerst de grenzen van Vietnam verliet, realiseerde ik me dat het net omgekeerd is. In 1986 kende Vietnam een omschakeling naar een open economie. Het aanvaarden van buitenlandse investeringen ontwikkelde de economie, maar het snelle tempo was ook zelfdestructief. Het gebruik van moderne landbouwtechnieken zoals pesticiden (zie o.a. ook het werk Perpetual Brightness, sc) verschoof de focus van kwaliteit naar kwantiteit. Mijn echtgenoot heeft een koffieboerderij. Vroeger was elke boerderij omringd door een klein bos. Het is shockerend hoe snel deze mini jungles verdwijnen. Ecologische verantwoordelijkheid en het behoud van cultuur is noodzakelijk.

© SC

Thao Nguyen Phan: Monsoon Melody, tot 26 april in WIELS, Contemporary Art CentreAvenue Van Volxemlaan 354, BrusselOpen di-zo van 11-18u. www.wiels.org Curatoren: Zoë Gray (WIELS) en Hilde Teerlinck (Han Nefkens Foundation). Catalogus: NGUYEN PHAN T., GRAY Z. e.a., Thao Nguyen Phan - Monsoon Melody, Milaan, Mousse Publishing, 2019.

Dit interview is gepubliceerd in HART Nr. 201, 5 maart 2020.

Thao Nguyen Phan, Perpetual Brightness, olie op zijde

Thao Nuygen Phan, Voyages de Rhodes No. 81, 2017, Watercolour on found book, 23.5 x 15.5 cm

Thao Nguyen Phan, Monsoon Melody, Installation View, WIELS, 2020, Picture Philippe De Gobert

Thao Nguyen Phan, Monsoon Melody, Installation View, WIELS, 2020, Picture Philippe De Gobert 

Thao Nguyen Phan, Monsoon Melody, Installation View, WIELS, 2020, Picture Philippe De Gobert

Comments

Popular posts from this blog

Panamarenko

35 YEARS PANAMARENKO & DEWEER GALLERY - A BRILLIANT STORY SINCE 1983 Als Panamarenko niet bestond, ze moesten hem uitvinden. De zelfverklaarde fantast behoeft geen introductie. Van het einde van de jaren ’60 tot zijn pensioen in 2005 bricoleerde hij een kinderlijke droomwereld - van zelfgebouwde duikboten, vliegende schotels en zeppelins tot auto’s en kipachtige vogels. Zijn verwondering was de perfecte voedingsbodem voor zijn poëtische creaties, steeds balancerend tussen techniek en esthetiek, en nu op weg naar de eeuwige jeugd! Deweer Gallery bezit een schatkamer aan Panamarenko’s, en dat is bezwaarlijk overdreven. Tussen het begin van de jaren ’80 en 2005 verzamelde de familie Deweer een indrukwekkende hoeveelheid topstukken als V1 Barada Jet (1991), IJsvogel (2003) en Donnariet (2003). Naast unieke objecten zijn er ook heel wat tekeningen, modellen, fotografische prints, multiples en grafiek van de kunstenaar. Deweer Gallery is de enige galerie in België die zoveel werk van Pana…

Yves Velter

Brief aan Yves Velter, geschreven naar aanleiding van de vernissage van de tentoonstelling Soul Contractions in de Paardenstallen in Kortrijk. 27.04.2019.

Beste Yves,
Relatief recent nodigde je me uit om een bezoek te brengen aan je atelier in de Romestraat in Oostende. We zijn geen intimi, ons contact bleef vooralsnog beperkt tot een beleefdheidsgroet op een vernissage. Je werk had ik wel al gezien. Zoals het monumentale tableau ‘Gaze of Hesitation’ dat dit najaar nog te zien was in de Mesdag Collectie in Den Haag. Dertien mensen in een zwart kostuum zijn er rond een reusachtige tafel iets aan het doen, wat nog het meest lijkt op vergaderen. Het tafelblad viel me meteen op. Je verbeeldt er immers een wateroppervlak dat me deed denken aan een diepe, onvoorspelbare oceaan. Het gesprek tussen de verschillende personages leek me afstandelijk. Dat meende ik af te leiden uit de strakke vormen, het grijsblauwe coloriet, maar misschien nog in de eerste plaats uit de gezichten. Daar waar ik oge…

LABOUR

Komplot brengt hedendaagse kunst naar Constantin Meuniermuseum
Kapitalisme, vroeger en nu
In het Constantin Meuniermuseum vindt een primeur plaats: een tijdelijke groepstentoonstelling met hedendaagse kunst. Onder de titel ‘LABOUR’ selecteerde curator en directeur van het nomadische curatorencollectief Komplot Sonia Dermience tien kunstenaars die aan de hand van bestaand of nieuw werk onderzoeken wat het sociaalrealisme en arbeid vandaag betekent.

We besluiten ons bezoek te combineren met een passage langs BOZAR. In dit kunstencentrum loopt momenteel (onder andere) de verdienstelijke expo ‘Bernard van Orley’. Maar waar het in BOZAR over de koppen lopen is, is er in het Meuniermuseum geen kat te bespeuren. En dat is eigenaardig. Constantin Meunier (1831-1905) is een van België’s grootste schilders/beeldhouwers. Hij verwierf succes met zijn waardige en grootse visualisaties van arbeiders. Van mijnwerkers tot glasblazers - Meunier verleende ze de status van helden van de industriële revolut…

AMBERES - ROBERTO BOLAÑO - ANTWERP

Displaying a raw energy that he would later develop to establish himself as one of the most original writers of his generation, Roberto Bolaño’s early experimental novella Amberes (English: Antwerp) is a source of inspiration for a homonymous group exhibition at M HKA in Antwerp. Sofie Crabbé had a conversation with senior curator Nav Haq about the creativity, power and relevance of Bolaño’s writing and how it resonates in both contemporary and historical art.

Sofie Crabbé: Why did you choose Amberes as a source of inspiration for an exhibition?
Nav Haq: When I moved to Antwerp several years ago, a friend gave me a copy of this novella. I liked the fact that the prose’s actual relation to Antwerp remains elusive. The book is not about Antwerp. It would be really uninteresting to make a straight ‘Antwerp’ show. This exhibition is a way to do something more ambiguous. I am interested in the blurring between places in Amberes. Some places are like alter-egos for other places. Most of the s…

delighted despondence

Buscábamos una diligencia a todo trance con mulas viciadas, dispuestas a rodar por los edificios, a romper los arreos y a matar al mayoral Darío de Regoyos
Loss and mourning, melancholy and dark beauty. These are the ingredients of La España Negra [Black Spain], a book that can be described as an alternative guide to wander through northern and central Spain, from the Cantabrian coast and the Basque Country to Madrid. This little jewel, published in 1898, is a child born out of a journey made in 1888 by two intimate friends, namely Belgian symbolist poet Émile Verhaeren and Spanish painter, and co-writer, Darío de Regoyos. It is a rare artistic dialogue between Spain and Flanders during the fin de siècle. Both having lost a parent - Verhaeren his father and Regoyos his mother - they started their travels as a way to mourn, to process their pain and create new memories and works that welled up from the depths of their soul.



Verhaeren and Regoyos searched for remote villages far from the b…

David Denil

Met het boek LET US NOT FALL ASLEEP WHILE WALKING toont David Denil zich naast een clever beeldenmaker, een erudiet verteller en een voortreffelijk onderzoeker en analyticus. In deze lijvige pil brengt hij op een uiterst eigenzinnige, compromisloze manier stukken uit de turbulente geschiedenis van Oekraïne in kaart, meer specifiek de burgerrevolutie op het Onafhankelijkheidsplein in Kiev - Maidan. Op 21 november 2013 vond daar de eerste van een golf demonstraties plaats tegen de corruptie en de rechtsonzekerheid. Een deel van de bevolking wilde het lot van Oekraïne aan de Europese Unie verbinden in plaats van aan Rusland.
LET US NOT FALL ASLEEP WHILE WALKING - een adaptatie van de frase ‘don’t let me walk around asleep’ uit het gedicht Days are Passing, Nights are Passingvan Taras Shevchenko - is een dynamisch en doorwrocht boek. Denil belicht er verschillende facetten van het conflict via found footage en eigen geënsceneerde fotografische opnames zwevend tussen droom en realiteit en o…

Lina Bo Bardi

Brazilië's best bewaarde geheim
Lina Bo Bardi (1914-1992), Italiaans-Braziliaans multitalent, zou ‘Brazilië’s best bewaarde geheim’ zijn. Een halve eeuw was ze een centrale figuur binnen de cultuur van Brazilië. Haar bijdrage aan disciplines als architectuur en vormgeving is aanzienlijk. In het Design Museum van Gent kan je momenteel naar een klein fragment van haar oeuvre gaan kijken. Verschillende modernistische meubels staan er uitgestald, hoofdzakelijk ontworpen tussen 1948 en 1951 en geproduceerd in de Estúdio Palma, de praktijk die ze samen met de Italiaanse architect Giancarlo Palanti had opgericht. Lina Bo Bardi is echter zoveel meer. We doken in de diverse facetten van haar invloedrijke, complexe oeuvre en troffen er visie, innovatie en onverstoorde moed, wars van het narratief waarin ze opereerde, dat een mannelijke superioriteit dicteerde. ‘Ik ben een architect. Ik kan niet doorheen muren gaan. Ik ben geen heks. Het enige dat ik met muren kan doen is ze afbreken.’
Het is …

Sébastien Reuzé

Sébastien Reuzé onderzoekt het wezen van fotografie in FOMU
Een omgeving waar je in opgaat
‘Licht dat papier treft.’ De essentie van fotografie laat zich lapidair  samenvatten. De Franse fotograaf Sébastien Reuzé onderzoekt het wezen van fotografie, zijn bouwstenen. Zo blijkt ook in de tentoonstelling ‘Hotel Solaire’ in het FOMU Antwerpen waar hij kleuren, vormen en materialen inzet als woorden en zinnen van een eigen imaginair ‘univers ailleurs’ dat - als een carnivore plant - mooi oogt, maar ook gevaarlijk kan zijn. “Mijn beelden laveren tussen verschillende lezingen; ze zijn zoals een koorddanser, zoekend naar een evenwicht.”

Al wandelend doorheen de expositie voel je meteen: hier is geen documentair fotograaf aan het werk. We kijken naar fragmenten van de werkelijkheid, turen in een soort spiegels, het resultaat van analoge opnames geprint op gemanipuleerd lichtgevoelig papier. Amper hebben we een stap in de expo gezet of daar ontvouwt de zon zich in haar volle omvang. Op verschillen…

Les Monseigneurs

Gent - LUCA School of Arts 
Les Monseigneurs  Victor Verhelst - MA Grafisch Ontwerp Thomas Renwart - MA Textielontwerp
Fantasiewezens, poëtische zinnen en (on)herkbenbare, botanische vormen: wie in het atelier van het kunstenaarsduo Les Monseigneurs ronddwaalt, struint door een schier oneindig vat vol inspiratie. Het is de humus, de ‘grafische tuin’ die de twee zelfverklaarde ‘tuinmannen’ vertalen naar extravagant gekleurde ontwerpen voor (wand)tapijten. ‘Dit is slechts het begin van ons levensproject, notre jardin ne perira jamais.’ Les Monseigneurs bestaat uit grafisch ontwerper Victor Verhelst (1997) en textielontwerper Thomas Renwart (1995). Vanuit een gedeeld engagement sloegen ze in september 2018 de handen in elkaar: het begin van een continue kruisbestuiving die hen geen windeieren legde. De oogst van het eerste jaar bestaat uit diverse (wand)tapijten die dualismen zoals kunst versus design of klassiek versus eigentijds ondermijnen. Het zijn stuk voor stuk unieke stukken die functi…

Marc De Blieck

Hoe verhoudt fotografie zich vandaag tot begrippen als uniciteit, autoriteit en auteurschap? Deze brede vraagstelling en de mogelijke antwoorden zitten diep verankerd in het DNA van SOFAM, een non-profit coöperatieve vennootschap die auteursrechten van visuele kunstenaars in België behartigt. Sinds mei 2018 organiseert SOFAM tweemaal per jaar een tentoonstelling in het Europees Huis van de Auteurs (EHA) waar het is gevestigd. De uitgepuurde expo SAVE AS IMAGE van fotograaf en beeldend kunstenaar Marc De Blieck die plaatsvindt in de coworking ruimten en het café van EHA zet deze vraagstelling extra in de verf.
Een buste van Nefertiti op een sokkel. Een vitrine met optische meetapparatuur. Keramische dan wel geschilderde bloemen. Een woud. Marc De Blieck beperkt zich tot het in beeld brengen van herkenbare objecten van cultureel belang die we aantreffen in musea, naast Unesco-werelderfgoed. Het gaat om onderwerpen die reeds door anderen zijn geselecteerd o.a. omwille van hun universele w…