Skip to main content

Lina Bo Bardi


Brazilië's best bewaarde geheim

Lina Bo Bardi (1914-1992), Italiaans-Braziliaans multitalent, zou ‘Brazilië’s best bewaarde geheim’ zijn. Een halve eeuw was ze een centrale figuur binnen de cultuur van Brazilië. Haar bijdrage aan disciplines als architectuur en vormgeving is aanzienlijk. In het Design Museum van Gent kan je momenteel naar een klein fragment van haar oeuvre gaan kijken. Verschillende modernistische meubels staan er uitgestald, hoofdzakelijk ontworpen tussen 1948 en 1951 en geproduceerd in de Estúdio Palma, de praktijk die ze samen met de Italiaanse architect Giancarlo Palanti had opgericht. Lina Bo Bardi is echter zoveel meer. We doken in de diverse facetten van haar invloedrijke, complexe oeuvre en troffen er visie, innovatie en onverstoorde moed, wars van het narratief waarin ze opereerde, dat een mannelijke superioriteit dicteerde. ‘Ik ben een architect. Ik kan niet doorheen muren gaan. Ik ben geen heks. Het enige dat ik met muren kan doen is ze afbreken.’
Lina Bo Bardi, Casa de Vidrio © Instituto Bardi
Lina Bo Bardi’s chair design for MASP, 1948, Photo: Diário de São Paulo, IB Archives, Courtesy Nilufar Gallery & Instituto Bardi / Casa de Vidrio

Het is opmerkelijk hoe laat de internationale erkenning kwam. Sinds haar overlijden in 1992 vond een inhaalbeweging plaats. Met lijvige, vaak prachtig vormgegeven boeken, tentoonstellingen en de - zeer lezenswaardige - biografie van de hand van Zeuler R.M. de A. Lima, kunstenaar/architect en autoriteit als het over Lina Bo Bardi gaat.

Als architect, meubelontwerper, scenograaf, schrijver en illustrator drukte Lina Bo Bardi haar stempel op de kunst- en architectuurgeschiedenis. Na een academische opleiding architectuur in haar geboorteland Italië tijdens de Tweede Wereldoorlog, sloot ze zich aan bij het verzet, een keuze die aan de basis lag van haar begrip van architectuur als politiek en sociaal gegeven. Door haar rol in de oorlog verhuisde ze op 32-jarige leeftijd met haar man, kunstcriticus en -handelaar Pietro Maria Bardi (1900-1999), naar Brazilië - een beslissing die haar carrière diepgaand zal beïnvloeden. Ze absorbeerde en adopteerde er de inheemse cultuur, en ontwikkelde er haar compromisloze, architecturale visie die bestond uit een fusie van modernistische en vernaculaire architectuur en design; een combinatie van innovatie en een behoud van culturele tradities. Bo Bardi bracht anatomische perfectie samen met de imperfecties van het handgemaakte. Ze ontpopte zich tot een vurig verdediger van de lokale volkskunst. De kennis van ambachten en fabricageprocessen zette ze in om de natuurlijke en plaatselijke kwaliteiten van materialen zichtbaar te maken. Over haar perspectief op architectuur en vormgeving onderwees en schreef ze veel. Ruim voor de opkomst van duurzame architectuur, had ze reeds oog voor gebouwen met een minimale ecologische voetafdruk en een naadloze integratie in de omgeving. Haar architecturale taal omhelsde de sociale idealen van het modernisme. Haar architectuur en design kwam tot stand met respect voor de mensen voor wie het bestemd was. Ze observeerde hen en ging met hen in dialoog.

Projecten in São Paulo

Lina Bo Bardi’s grootste verwezenlijkingen vinden we terug in de architectuur. Ze creëerde een van de meest iconische landmarks in Latijns-Amerika, het monumentale Museu de Arte de São Paulo (MASP) (1968). Haar devies was om geen mausoleum van het verleden te bouwen. ‘Nieuwe musea moeten hun deuren opengooien om verse lucht en licht binnen te laten,’ schreef ze in 1952. Kunst was er voor iedereen. Via een gigantische glazen façade maakt het museum connectie met de stad São Paulo en zijn inwoners. Door het museale volume acht meter boven de grond te laten zweven, ontstaat een weidse, open vlakte. De architecte zocht naar vrijheid. Op alle verdiepingen koos ze voor open ruimten zonder zuilen. In de luchtige hoofdruimte hangen de kunstwerken niet aan de muren, maar staan ze dynamisch opgesteld achter mobiele, vrijstaande, glazen ‘ezels’ waardoor ze in de lucht lijken te hangen. Bezoekers moeten zich hierdoor zigzaggend doorheen de ruimte begeven. Informatie over de kunstwerken bevindt zich aan de ommezijde van de panelen, om een onbevooroordeelde blik te garanderen. In combinatie met de unieke ruimtebeleving, creëerde ze een nieuwe verhouding tussen kunst en mensen.


Lina Bo Bardi, Museu de Arte de SãoPaulo (bron: Olivia de Oliveira, 2G Lina Bo Bardi : Built Work, Sao Paulo, Gustavo Gili, 2010)
Lina Bo Bardi, Museu de Arte de São Paulo © Rodrigo Soldon
Lina Bo Bardi, MASP. Image © FLAGRANTE
Lina Bo Bardi, Museu de Arte de São Paulo (bron: Olivia de Oliveira, 2G Lina Bo Bardi : Built Work, Sao Paulo, Gustavo Gili, 2010)
Glass easels designed by Lina Bo Bardi for MASP, 1970’s Unknown photographer (MASP Archives), Photo: IB Archives, Courtesy Nilufar Gallery & Instituto Bardi / Casa de Vidrio
Lina Bo Bardi, Museu de Arte de São Paulo (MASP) © Markus Lanz

In 1947 ging Bo Bardi vruchteloos op zoek naar een geschikte stoel voor het auditorium van het MASP. Het motiveerde haar om haar eerste stoel te ontwerpen. Bo Bardi koos ervoor om eenvoudig, comfortabel en makkelijk verwijderbaar/ stapelbaar meubilair te ontwerpen. Op die manier slaagde ze erin om het gebruik van de bescheiden ruimte te maximaliseren. Het meubilair was modern, duurzaam, bestond uit lokale materialen en bleef trouw aan de architectuur. ‘In elk object zag ze architectuur. Ik ben er me altijd van bewust geweest en ik heb altijd begrepen dat ontwerpen voor Lina construeren betekende, net zoals in de architectuur,’ zei Pietro Maria Bardi hierover.

Ruy Texteira, courtesy: Nilufar Gallery, Milaan
Ruy Texteira, courtesy: Nilufar Gallery, Milaan

Vele elementen zoals het gebruik van pilotis en grootse glaspartijen, de open ruimte en de orkestratie tot in het kleinste detail, inclusief design, vinden we ook terug in haar eigen woning Casa de Vidrio (1951), haar eerste bouwkundige realisatie in de luxueuze buitenwijk van Morumbi in São Paulo. Elke zondag kookte ze er voor vrienden, intellectuelen en kunstenaars. Vandaag huisvest Casa de Vidrio haar archief. Opmerkelijk is o.a. de leefruimte die uitkijkt over een heuvelachtig landschap en een boom die in het hart van het huis groeit. De vegetatie - die anno 2019 weelderig bloeit - koos Bo Bardi zelf. We lezen er een verlangen in om in de omgeving op te gaan.


Lina Bo Bardi, Casa de Vidrio © Instituto Bardi
Lina Bo Bardi, Casa de Vidrio © Markus Lanz
Lina Bo Bardi, Casa de Vidrio © Francisco Albuquerque (1952) - © Instituto Bardi
Lina Bo Bardi, Casa de Vidrio © Markus Lanz

Lina Bo Bardi, Casa de Vidrio © Markus Lanz

Lina Bo Bardi, Sketch – Bowl Chair. Image © Instituto Lina Bo e P.M. Bardi
Lina Bo Bardi, Bowl Chair. Image © Instituto Lina Bo e P.M. Bardi

Architectuur was voor Lina Bo Bardi niet zomaar een utopie, maar een middel om bepaalde collectieve resultaten te bereiken. Een van haar belangrijkste projecten op dat vlak was SESC Pompéia (1986) in een arbeiderswijk in São Paulo, waarvoor ze een voormalige fabriek van stalen vaten restaureerde en ombouwde tot een succesvol, multifunctioneel cultuur- en sportcentrum met o.a. een ongewone theaterzaal waarbij het podium pontificaal in het midden tussen de zitplaatsen was opgesteld. Met dit eenvoudige, assertieve architecturale ontwerp wilde ze het leven van de mensen verrijken. SESC Pompéia is een baken binnen het brutalisme dat opvalt door de aanwezigheid van kolossale luchtbruggen, een schoorsteenvormige watertoren en wolkvormige raamopeningen die voor een continue ventilatie zorgen. Lina Bo Bardi noemde het volledige complex een ‘Cidadela’ - waarmee ze haar wens uitdrukt om een plaats van hoop te creëren die de stad beschermt. SESC Pompéia vormt een krachtige uitdrukking van de alomvattende ontwerpfilosofie van Lina Bo Bardi. Ze creëerde er niet alleen de gebouwen, maar ook de meubels, signalisatie, ijskramen, posters en kledij van de werknemers. Voor de opening regisseerde ze zelfs de muziek en het menu.


 Lina Bo Bardi, SESC Pompéia. Image © Nelson Kon

Lina Bo Bardi, SESC Pompéia © Paulisson Miura from Cuiabá, Brasil

Lina Bo Bardi, Furniture designed for SESC Pompéia’s living room, n/d, Unknown photographer, Photo: IB Archives, Courtesy Nilufar Gallery & Instituto Bardi / Casa de Vidrio

Lina Bo Bardi, SESC Pompéia © Markus Lanz

Lina Bo Bardi, SESC Pompéia’s restaurant, n/d, Photo: Sérgio Gicovate, IB Archives, Courtesy Nilufar Gallery & Instituto Bardi / Casa de Vidrio

Lina Bo Bardi ging op zoek naar de echte betekenis van openbare gebouwen. Dit zien we ook in het Oficina Theater in São Paulo (1989) dat ze bouwde nadat het theater was vernield door een brand. Met de overblijfsels van het bestaande gebouw ontwierp ze een nieuw theater dat bestond uit een 9 meter brede en 50 m lange, licht oplopende straat - inclusief bomen en een fontein - waar de acteurs speelden. Een traditioneel podium was afwezig. Vanop een stellage kijken toeschouwers neer op het podium, wat voor een zeer merkwaardig perspectief zorgt. De toeschouwers lijken wel acteurs in het spel. Het elimeneren van grenzen tussen het toneel en de realiteit, het theater en de stad stond centraal. Door haar nauwe betrokkenheid met het theater was Lina Bo Bardi bijna een lid van het theatergezelschap. Vaak citeerde ze Walter Gropius’ woorden ‘architecten moeten het theater observeren’.

Lina Bo Bardi, Teatro Oficina © Markus Lanz
Lina Bo Bardi, Teatro Oficina © Markus Lanz
Lina Bo Bardi, Teatro Oficina © Markus Lanz

Arquiteture pobre

Tussen 1958 en 1963 leefde Lina Bo Bardi in Salvador, de hoofdstad van Bahia, een noordoostelijke deelstaat van Brazilië. Salvador is een van de armste Braziliaanse steden en kent een van de grootste Afro-Braziliaanse populaties. Deels door deze ervaring, zag Bo Bardi Brazilië als een 'kinderlijk' en 'naïef', maar karaktervol land. Cruciale termen in haar denken zijn 'gelukkig', 'eenvoudig' en 'arm'. Vandaag komt deze terminologie wat neerbuigend en neokoloniaal over. Ook al ontstond ze uit een diepe sympathie voor lokaal, ‘populair’ handwerk dat ze tot kunst wilde verheffen - niet zozeer vanuit een folkloristische romantiek, maar als een experiment in vereenvoudiging. Dit komt o.a. tot uiting in haar restauratie van het Museu de Arte Moderna da Bahia (MAM-BA) - gehuisvest in een 16de eeuwse, koloniale residentie. Bo Bardi was er directeur en cureerde er enkele tentoonstellingen. Ze heropende het museum als Solar do Unhão - Museu de Arte Popular (1963). Ze was de curator van de openingstentoonstelling Nordeste (Noordoosten) en spitste er zich toe op handwerk gemaakt door ‘gewone mensen’ van Bahia, zoals keramiek en textiel. Door een staatsgreep en bezetting van het museum door het leger in 1964, kon ze haar finale plannen zoals de bouw van een onderzoekscentrum en een school voor industriële kunsten weliswaar nooit verwezenlijken. Door financieringsproblemen is het gebouw vandaag terug een museum voor moderne kunst en vervoegt dit verhaal zich bij de vele ongerealiseerde architectendromen.


Lina Bo Bardi, Solar do Unhão © Markus Lanz
Lina Bo Bardi, Solar do Unhão © Markus Lanz
Lina Bo Bardi, Solar do Unhão © Markus Lanz
Lina Bo Bardi, Solhar do Unhão. Image © Manuel Sá
Gelijktijdig met de Italiaanse kunstbeweging arte povera (arme kunst), rechtvaardigt Bo Bardi’s werk zich in termen van arquitetura pobre (arme architectuur). Ze zocht naar een eenvoudige architectuur, een verwijdering van alle niet noodzakelijke elementen. Tegelijkertijd ging ze een symbiose aan met de lokale natuur en cultuur, ze beoogde een ‘onmiddellijke communicatie met het ‘monumentale’ verleden’. Arquitetura pobre zocht naar een soort identificatie met armoede. Op Bo Bardi’s schetsen voor het reeds vermelde MAPS, tekende ze bv. kinderen, wat we kunnen lezen als een indirecte verwijzing naar de economisch minder krachtige bevolkingslaag. Arquitetura pobre was een belofte voor een vrije toekomst, die samen met de wetenschappelijke verwezenlijkingen, de waarden van een geschiedenis vol ontberingen en poëzie wilde vrijwaren.

In lijn met deze filosofie ontwierp Bo Bardi in opdracht van broeders van de orde van de Franciscanen de Santa Maria dos Anjos-kapel (1978) in een arme residentiële buurt Ibiúna aan de rand van São Paulo en de Espírito Santo do Cerrado-kerk (1982) in Minas Gerais - inclusief leefvertrekken voor drie nonnen. Het gaat om twee bescheiden architecturale constructies. Bo Bardi gebruikte eenvoudige materialen en een minimale vormgeving. Voor de kerk creëerde ze een opmerkelijke stoel in de vorm van een lessenaar; een meubelstuk dat ze later ook in de kapel integreerde.


Lina Bo Bardi, Santa Maria dos Anjos-kapel © Markus Lanz
Lina Bo Bardi, Santa Maria dos Anjos-kapel © Markus Lanz
Lina Bo Bardi, Espírito Santo do Cerrado-kerk © Markus Lanz

Lina Bo Bardi, Espírito Santo do Cerrado-kerk © Markus Lanz

Kijkend naar haar oeuvre en haar tomeloze interesse in de mens, zijn gedrag en zijn cultuur, was Lina Bo Bardi misschien wel in de eerste plaats een cultureel antropoloog. Als een immigrant in Brazilië werd ze één met de lokale bevolking, wat leidt tot een doorleefde, radicale artistieke erfenis.

© SC

LIMA Z.R., Lina Bo Bardi, Yale University Press, New Haven en Londen, 2019; LEEPIK A. en V.S. BADER (eds.), Lina Bo Bardi 100, Brazil's alternative path to modernism, Hatje Cantz, Ostfildern, 2014; WATARI E. en The Watari Museum of Contemporary Art (eds.), Lina Bo Bardi (TOTO monografie), Toru kato, Tokyo, 2018.

Lina Bo Bardi Giancarlo Palanti. Studio d’Arte Palma 1948-1951 tot 16 februari 2020 in Design Museum Gent, Jan Breydelstraat 5, Gent. Open ma-di en do-vr van 9u30-17u30, za-zo van 10-18u. www.designmuseumgent.be

Dit artikel is verschenen in HART #198, 5 december 2019.



Lina Bo Bardi seated on a Road-side chair, n/d, Unknown photographer, Photo: IB Archives, Courtesy Nilufar Gallery & Instituto Bardi / Casa de Vidrio

Comments

Popular posts from this blog

Panamarenko

35 YEARS PANAMARENKO & DEWEER GALLERY - A BRILLIANT STORY SINCE 1983 Als Panamarenko niet bestond, ze moesten hem uitvinden. De zelfverklaarde fantast behoeft geen introductie. Van het einde van de jaren ’60 tot zijn pensioen in 2005 bricoleerde hij een kinderlijke droomwereld - van zelfgebouwde duikboten, vliegende schotels en zeppelins tot auto’s en kipachtige vogels. Zijn verwondering was de perfecte voedingsbodem voor zijn poëtische creaties, steeds balancerend tussen techniek en esthetiek, en nu op weg naar de eeuwige jeugd! Deweer Gallery bezit een schatkamer aan Panamarenko’s, en dat is bezwaarlijk overdreven. Tussen het begin van de jaren ’80 en 2005 verzamelde de familie Deweer een indrukwekkende hoeveelheid topstukken als V1 Barada Jet (1991), IJsvogel (2003) en Donnariet (2003). Naast unieke objecten zijn er ook heel wat tekeningen, modellen, fotografische prints, multiples en grafiek van de kunstenaar. Deweer Gallery is de enige galerie in België die zoveel werk van Pana…

Yves Velter

Brief aan Yves Velter, geschreven naar aanleiding van de vernissage van de tentoonstelling Soul Contractions in de Paardenstallen in Kortrijk. 27.04.2019.

Beste Yves,
Relatief recent nodigde je me uit om een bezoek te brengen aan je atelier in de Romestraat in Oostende. We zijn geen intimi, ons contact bleef vooralsnog beperkt tot een beleefdheidsgroet op een vernissage. Je werk had ik wel al gezien. Zoals het monumentale tableau ‘Gaze of Hesitation’ dat dit najaar nog te zien was in de Mesdag Collectie in Den Haag. Dertien mensen in een zwart kostuum zijn er rond een reusachtige tafel iets aan het doen, wat nog het meest lijkt op vergaderen. Het tafelblad viel me meteen op. Je verbeeldt er immers een wateroppervlak dat me deed denken aan een diepe, onvoorspelbare oceaan. Het gesprek tussen de verschillende personages leek me afstandelijk. Dat meende ik af te leiden uit de strakke vormen, het grijsblauwe coloriet, maar misschien nog in de eerste plaats uit de gezichten. Daar waar ik oge…

LABOUR

Komplot brengt hedendaagse kunst naar Constantin Meuniermuseum
Kapitalisme, vroeger en nu
In het Constantin Meuniermuseum vindt een primeur plaats: een tijdelijke groepstentoonstelling met hedendaagse kunst. Onder de titel ‘LABOUR’ selecteerde curator en directeur van het nomadische curatorencollectief Komplot Sonia Dermience tien kunstenaars die aan de hand van bestaand of nieuw werk onderzoeken wat het sociaalrealisme en arbeid vandaag betekent.

We besluiten ons bezoek te combineren met een passage langs BOZAR. In dit kunstencentrum loopt momenteel (onder andere) de verdienstelijke expo ‘Bernard van Orley’. Maar waar het in BOZAR over de koppen lopen is, is er in het Meuniermuseum geen kat te bespeuren. En dat is eigenaardig. Constantin Meunier (1831-1905) is een van België’s grootste schilders/beeldhouwers. Hij verwierf succes met zijn waardige en grootse visualisaties van arbeiders. Van mijnwerkers tot glasblazers - Meunier verleende ze de status van helden van de industriële revolut…

AMBERES - ROBERTO BOLAÑO - ANTWERP

Displaying a raw energy that he would later develop to establish himself as one of the most original writers of his generation, Roberto Bolaño’s early experimental novella Amberes (English: Antwerp) is a source of inspiration for a homonymous group exhibition at M HKA in Antwerp. Sofie Crabbé had a conversation with senior curator Nav Haq about the creativity, power and relevance of Bolaño’s writing and how it resonates in both contemporary and historical art.

Sofie Crabbé: Why did you choose Amberes as a source of inspiration for an exhibition?
Nav Haq: When I moved to Antwerp several years ago, a friend gave me a copy of this novella. I liked the fact that the prose’s actual relation to Antwerp remains elusive. The book is not about Antwerp. It would be really uninteresting to make a straight ‘Antwerp’ show. This exhibition is a way to do something more ambiguous. I am interested in the blurring between places in Amberes. Some places are like alter-egos for other places. Most of the s…

delighted despondence

Buscábamos una diligencia a todo trance con mulas viciadas, dispuestas a rodar por los edificios, a romper los arreos y a matar al mayoral Darío de Regoyos
Loss and mourning, melancholy and dark beauty. These are the ingredients of La España Negra [Black Spain], a book that can be described as an alternative guide to wander through northern and central Spain, from the Cantabrian coast and the Basque Country to Madrid. This little jewel, published in 1898, is a child born out of a journey made in 1888 by two intimate friends, namely Belgian symbolist poet Émile Verhaeren and Spanish painter, and co-writer, Darío de Regoyos. It is a rare artistic dialogue between Spain and Flanders during the fin de siècle. Both having lost a parent - Verhaeren his father and Regoyos his mother - they started their travels as a way to mourn, to process their pain and create new memories and works that welled up from the depths of their soul.



Verhaeren and Regoyos searched for remote villages far from the b…

David Denil

Met het boek LET US NOT FALL ASLEEP WHILE WALKING toont David Denil zich naast een clever beeldenmaker, een erudiet verteller en een voortreffelijk onderzoeker en analyticus. In deze lijvige pil brengt hij op een uiterst eigenzinnige, compromisloze manier stukken uit de turbulente geschiedenis van Oekraïne in kaart, meer specifiek de burgerrevolutie op het Onafhankelijkheidsplein in Kiev - Maidan. Op 21 november 2013 vond daar de eerste van een golf demonstraties plaats tegen de corruptie en de rechtsonzekerheid. Een deel van de bevolking wilde het lot van Oekraïne aan de Europese Unie verbinden in plaats van aan Rusland.
LET US NOT FALL ASLEEP WHILE WALKING - een adaptatie van de frase ‘don’t let me walk around asleep’ uit het gedicht Days are Passing, Nights are Passingvan Taras Shevchenko - is een dynamisch en doorwrocht boek. Denil belicht er verschillende facetten van het conflict via found footage en eigen geënsceneerde fotografische opnames zwevend tussen droom en realiteit en o…

Sébastien Reuzé

Sébastien Reuzé onderzoekt het wezen van fotografie in FOMU
Een omgeving waar je in opgaat
‘Licht dat papier treft.’ De essentie van fotografie laat zich lapidair  samenvatten. De Franse fotograaf Sébastien Reuzé onderzoekt het wezen van fotografie, zijn bouwstenen. Zo blijkt ook in de tentoonstelling ‘Hotel Solaire’ in het FOMU Antwerpen waar hij kleuren, vormen en materialen inzet als woorden en zinnen van een eigen imaginair ‘univers ailleurs’ dat - als een carnivore plant - mooi oogt, maar ook gevaarlijk kan zijn. “Mijn beelden laveren tussen verschillende lezingen; ze zijn zoals een koorddanser, zoekend naar een evenwicht.”

Al wandelend doorheen de expositie voel je meteen: hier is geen documentair fotograaf aan het werk. We kijken naar fragmenten van de werkelijkheid, turen in een soort spiegels, het resultaat van analoge opnames geprint op gemanipuleerd lichtgevoelig papier. Amper hebben we een stap in de expo gezet of daar ontvouwt de zon zich in haar volle omvang. Op verschillen…

Les Monseigneurs

Gent - LUCA School of Arts 
Les Monseigneurs  Victor Verhelst - MA Grafisch Ontwerp Thomas Renwart - MA Textielontwerp
Fantasiewezens, poëtische zinnen en (on)herkbenbare, botanische vormen: wie in het atelier van het kunstenaarsduo Les Monseigneurs ronddwaalt, struint door een schier oneindig vat vol inspiratie. Het is de humus, de ‘grafische tuin’ die de twee zelfverklaarde ‘tuinmannen’ vertalen naar extravagant gekleurde ontwerpen voor (wand)tapijten. ‘Dit is slechts het begin van ons levensproject, notre jardin ne perira jamais.’ Les Monseigneurs bestaat uit grafisch ontwerper Victor Verhelst (1997) en textielontwerper Thomas Renwart (1995). Vanuit een gedeeld engagement sloegen ze in september 2018 de handen in elkaar: het begin van een continue kruisbestuiving die hen geen windeieren legde. De oogst van het eerste jaar bestaat uit diverse (wand)tapijten die dualismen zoals kunst versus design of klassiek versus eigentijds ondermijnen. Het zijn stuk voor stuk unieke stukken die functi…

Marc De Blieck

Hoe verhoudt fotografie zich vandaag tot begrippen als uniciteit, autoriteit en auteurschap? Deze brede vraagstelling en de mogelijke antwoorden zitten diep verankerd in het DNA van SOFAM, een non-profit coöperatieve vennootschap die auteursrechten van visuele kunstenaars in België behartigt. Sinds mei 2018 organiseert SOFAM tweemaal per jaar een tentoonstelling in het Europees Huis van de Auteurs (EHA) waar het is gevestigd. De uitgepuurde expo SAVE AS IMAGE van fotograaf en beeldend kunstenaar Marc De Blieck die plaatsvindt in de coworking ruimten en het café van EHA zet deze vraagstelling extra in de verf.
Een buste van Nefertiti op een sokkel. Een vitrine met optische meetapparatuur. Keramische dan wel geschilderde bloemen. Een woud. Marc De Blieck beperkt zich tot het in beeld brengen van herkenbare objecten van cultureel belang die we aantreffen in musea, naast Unesco-werelderfgoed. Het gaat om onderwerpen die reeds door anderen zijn geselecteerd o.a. omwille van hun universele w…